مقدمه ای بر موضوع؛
همانطور که میدانید درمان سرطان پروستات (دومین سرطان شایع در مردان)، با عمل جراحی، پرتو درمانی، ایمونوتراپی و شیمی درمانی انجام میشود. اما روشهای درمانی از این دست، عوارضی چون بیاختیاری ادراری و ناتوانی جنسی را به همراه دارد و بر کیفیت زندگی فرد مبتلا تأثیر میگذارد.
نسل جدید هورمون درمانیِ سرطان پروستات، یکی از راههای شناخته شده در کنترل این سرطان است. در این شیوه نوین درمان با تولید و عرضه مولکول ابیراترون یا براتیگا که به صورت قرص خوراکی روکشدار مصرف میشود، باعث سهولت در مصرف و تسریع روند درمان بیماری میشود.
آبیراترون یا براتیگا برای بیمارانی که سرطان پروستات آنها با جراحی یا سایر داروها قابل درمان نیست و یا همراه با داروهای استروئیدی برای درمان سرطان پروستات زمانی که به سایر قسمتهای بدن گسترش یافته است، تجویز میشود.
در این مقاله که توسط خانم دکتر مریم میرزایی مقدم، متخصص رادیوانکولوژی و بهترین متخصص شیمی درمانی در تهران، تایید شده است، به معرفی کامل داروی آبیراترون، کاربردها، عوارض و پرسش و پاسخ درباره مصرف آن میپردازیم تا بیماران و خانوادهها با آگاهی بالاتری مسیر درمان را طی کنند.
معرفی داروی آبیراترون (Abiraterone) و کاربرد آن
آبیراترون، با نامهای تجاری مختلفی از جمله زایتیگا Zytiga، زایبرون Xybrone و براتیگا Bratiga در بازار وجود دارد.
این دارو، تولید آندروژن در بدن را کاهش میدهد.
آندروژنها، هورمونهای مردانهای هستند که میتوانند باعث رشد تومور در غده پروستات شوند.
این دارو برای درمان سرطان پروستات متاستاتیک حساس به هورمون (همراه با محرومیت از آندروژن)، درمان سرطان پروستات متاستاتیک مقاوم پس از شکست درمان محرومیت از آندروژن که بدون علامت یا با علائم خفیف همراه است و کاندید شیمی درمانی نیست و همچنین درمان سرطان پروستات متاستاتیک مقاوم که حین یا بعد از شیمی درمانی پیشرفت کرده است، کاربرد دارد.
مصرف داروی آبیراترون چگونه است؟
- Abiraterone را دقیقا طبق دستور پزشک متخصص، مصرف کنید. تمام دستورالعملهای روی برچسب نسخه خود را دنبال کنید و همه راهنماهای دارو یا برگههای دستورالعمل را بخوانید.
- به طور معمول، این دارو معمولا یک بار در روز مصرف میشود.
- در حین مصرف این دارو نباید دوز مصرفی، قدرت دارو یا برند داروساز را تغییر داد. در غیر این صورت، نیازهای دوز آبیراترون شما ممکن است تغییر کند. فقط باید داروهایی که پزشکتان تجویز کرده استفاده کنید.
- در صورت ابتلا به عفونت یا استرس ممکن است نیازهای دوز پردنیزون یا متیل پردنیزولون شما تغییر کند. بدون نظر پزشک، مصرف داروی استروئیدی خود را قطع نکنید.
- آبیراترون را با یک لیوان پر از آب بخورید.
- زیتیگا را با معده خالی مصرف کنید. حداقل ۲ ساعت قبل یا ۱ ساعت بعد از مصرفِ زایتیگا چیزی نخورید.
- قرص را به طور کامل ببلعید و از خرد کردن، جویدن یا شکستن آن خودداری کنید.
- فشار خون شما باید مرتباً بررسی شود و ممکن است نیاز به آزمایش خون مکرر داشته باشید.
- اگر دیابت دارید، قند خون شما باید به دقت بررسی شود، به خصوص اگر پیوگلیتازون یا رپاگلینید مصرف میکنید.
- شما نباید به طور ناگهانی مصرف آبیراترون یا داروهای استروئیدی خود را قطع کنید. دستورالعملهای پزشک خود را در مورد کاهش دوز پردنیزون دنبال کنید.
- این دارو در دمای اتاق و به دور از گرما و رطوبت، نگهداری شود.
عوارض جانبی داروی زایتیگا (آبیراترون Abiraterone) برای فرد
” نکته مهم؛ در صورت داشتن علائم واکنش آلرژیک به آبیراترون، از جمله کهیر، تنفس دشوار، تورم صورت، لبها، زبان یا گلو، فوری به پزشک مراجعه کنید. “
اگر علائم زیر را دارید فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:
- تورم در مچ پا یا درد در پاها
- ضربان قلب سریع یا نامنظم
- احساس سبکی، مثل اینکه ممکن است بیهوش شوید
- سردرد شدید، تاری دید، احساس تپش در گردن یا گوش
- درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
- گلبولهای قرمز پایین (کم خونی): رنگ پریدگی پوست، خستگی، احساس سبکی سر یا تنگی نفس، سردی دستها و پاها
- پتاسیم خون پایین: گرفتگی عضلات پا، یبوست، ضربان قلب نامنظم، بال زدن در قفسه سینه، افزایش تشنگی یا ادرار، بی حسی یا سوزن سوزن شدن، ضعف عضلانی یا احساس لنگی
- مشکلات کبدی: درد معده (سمت راست بالا)، تهوع، استفراغ، ادرار تیره، یرقان (زردی پوست یا چشم)
- قند خون پایین: سردرد، گرسنگی، تعریق، تحریک پذیری، سرگیجه، ضربان قلب سریع و احساس اضطراب یا لرزش
پرسش و پاسخ متداول بیماران درخصوص داروی شیمی درمانی Abiraterone
۱. چرا پردنیزون با زایتیگا تجویز میشود؟
Zytiga همراه با پردنیزون مصرف میشود تا به مدیریت عوارض جانبی که ممکن است در درمان سرطان پروستات رخ دهد کمک کند. Zytiga از تولید کورتیزول از غدد فوق کلیوی شما جلوگیری میکند. پردنیزون به جایگزینی کورتیزول از دست رفته کمک میکند که میتواند عوارض جانبی مانند سطح پایین پتاسیم خون، تجمع مایعات (ادم) یا فشار خون بالا ایجاد کند.
۲. درمان سرطان پروستات با داروی آبیراترون چگونه است؟
Abiraterone با مسدود کردن اثرات آنزیمی به نام CYP17 که در بافت تومور بیضه، آدرنال و پروستات یافت میشود و برای تولید تستوسترون و سایر آندروژنها ضروری است، عمل میکند. آبیراترون با مسدود کردن این آنزیم، تولید تستوسترون و سایر آندروژنهایی را که باعث تحریک سلولهای سرطانی پروستات میشوند، کاهش میدهد. Abiraterone آندروژن را در سه منبع مهار میکند: بیضهها، غدد فوق کلیوی و خود تومور
۳. چه داروهای دیگری بر آبیراترون تأثیر میگذارد؟
گاهی اوقات استفاده همزمان از برخی داروها بی خطر نیست. برخی از داروها میتوانند بر سطوح خونی سایر داروهایی که مصرف میکنید تأثیر بگذارند، که ممکن است عوارض جانبی را افزایش دهد یا اثربخشی داروها را کاهش دهد.
در مورد تمام داروهای مصرفی فعلی خود به پزشکتان بگویید. بسیاری از داروها می توانند با Abiraterone تداخل داشته باشند، به ویژه:
- سایر داروهای سرطان پروستات، به ویژه رادیوم Ra 223 ممکن است خطر شکستگی در هنگام مصرف آبیراترون را افزایش دهد.
- پیوگلیتازون یا رپاگلینید برای درمان دیابت (ممکن است باعث کاهش شدید قند خون در هنگام مصرف آبیراترون شود.)
نکته مهم: این فهرست کامل نیست و بسیاری از داروهای دیگر ممکن است بر ابیراترون تأثیر بگذارند. این مورد شامل داروهای تجویزی و بدون نسخه، ویتامینها و محصولات گیاهی است. همه تداخلات دارویی ممکن در اینجا ذکر نشده است. پس حتما با پزشک متخصص خود مشورت کنید!
۴. اگر یک نوبت را فراموش کنم چه اتفاقی میافتد؟
دوز فراموش شده را رها کنید و دارو را روز بعد مصرف کنید. دو دوز را در یک زمان مصرف نکنید. اگر بیش از یک دوز آبیراترون را فراموش کردید، برای راهنمایی با پزشک خود تماس بگیرید.
۵. اگر بیش از حد این دارو را مصرف کنم چه اتفاقی میافتد؟
به دنبال مراقبتهای پزشکی اورژانسی باشید یا با اورژانس تماس بگیرید.
۶. هنگام مصرف آبیراترون از چه چیزهایی باید اجتناب کرد؟
حداقل ۲ ساعت قبل از مصرف زایتیگا و حداقل ۱ ساعت بعد از مصرف، غذا نخورید. غذا میتواند میزان جذب زیتیگا را افزایش دهد و ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند.
سخن پایانی پزشک
داروی آبیراترون یکی از دستاوردهای مهم و موثر در نسل جدید هورمون درمانی سرطان پروستات به شمار میرود که با مهار هدفمند تولید آندروژن، نقش چشمگیری در کنترل بیماری، کند کردن روند پیشرفت تومور و حفظ کیفیت زندگی بیماران ایفا میکند. با این حال، دستیابی به بیشترین اثربخشی درمانی و به حداقل رساندن خطرات و عوارض جانبی، نیازمند مصرف دقیق دارو با معده خالی، پایش مستمر فشار خون و فاکتورهای خونی و رعایت دقیق تداخلات دارویی است.
اگر شما یا عزیزانتان نیازمند برنامه ریزی درمانی، مدیریت عوارض و نظارت تخصصی بر روند درمان سرطان پروستات هستید، توصیه میشود جهت ویزیت و دریافت دقیقترین پروتکلهای درمانی به کلینیک همراه، کلینیکِ خانم دکتر مریم میرزایی مقدم، متخصص رادیوانکولوژی، شیمی درمانی و رادیوتراپی مراجعه فرمایید.
“ جهت مشاوره و یا درخواست نوبت حضوری دکتر مریم میرزایی مقدم متخصص انکولوژی، رادیوتراپی و شیمی درمانی با شماره های ۰۲۱۸۶۱۲۶۱۹۳ ـ ۰۲۱۸۶۱۲۶۳۹۵ و اینستاگرام ایشان در ارتباط باشید “
بدون دیدگاه