نگاه کلی به مطلب
مشاهده خونریزی، بعد از رابطه جنسی (Postcoital Bleeding) در زنان، معمولا برای یک خانم بسیار نگران کننده است! با مراجعه به پزشک متخصص جهت تشخیص علت اصلی آن، می توان روش درمان بهتری را انتخاب کرد.
خونریزی بعد از رابطه جنسی، می تواند به دلایل مختلفی از جمله خشکی واژن یا عفونت ایجاد شود. چنانچه علت مربوط به خشکی واژن یا عفونت باشد، معمولا با مراقبت و دارو مشکل حل می شود. اما اگر علت خونریزی مربوط به پولیپ یا سرطان دهانه رحم باشد، جراحی و دیگر شیوه های درمان به بیمار پیشنهاد می شود.
در این مقاله، از سری مقالات خانم دکتر مریم میرزایی مقدم، بیشتر به بررسی خونریزی بعد از رابطه جنسی در زنان و رابطه آن با سرطان دهانه رحم می پردازیم.
خونریزی بعد نزدیکی چیست و چه علائمی دارد؟
بعد از نزدیکی، یک خانم ممکن است با علائمی مواجه شود که می توانند نشانه آسیب یا خطر باشند. یکی از علائمی که ممکن است در زنان بعد از رابطه جنسی بروز کند، خونریزی (postcoital bleeding یا PCB) یا لکه بینی است.
و برخی از علائم احتمالی دیگر (همراه با خونریزی)، شامل موارد زیر هستند:
- درد هنگام نزدیکی
- سوزش حین نزدیکی
- بوی بد واژن
- ترشحات بدبو و رنگی یا بی رنگ
- تب و لرز
- علائم عفونت ادراری
- درد شدید هنگام قاعدگی
علل شایع خونریزی بعد از رابطه جنسی
خونریزی باتوجه به دلیل آن می تواند به شکل لکه بینی، خونریزی خفیف یا شدید باشد. در بیشتر مواقع زنان با لکه بینی مواجه می شوند که اغلب جای نگرانی ندارد و پس از گذشت چند روز خونریزی بطور کامل متوقف می شود.
اما نکته مهم اینجاست که؛ اگر خونریزی بصورت خفیف یا شدید بوده و چند روز ادامه داشت، با مراجعه به پزشک متخصص می توان علت آن را تشخیص داده و راه درمان مناسبی را در پیش بگیرید.
به طور کلی می توان علل شایع خونریزی بعد از رابطه جنسی را در موارد زیر خلاصه کرد:
- اکتروپیون دهانه رحم
- خشکی واژن
- عفونت های مقاربتی
- عفونت واژن
- پولیپ دهانه رحم یا واژن
- سرطان دهانه رحم
- آندومتریوز
- عدم تعادل هورمونی
- بیماری التهابی لگن
- داروها
۱. اکتروپیون دهانه رحم (Eversion)
این مشکل را ممکن است با نام “سایش دهانه رحم” یا “بیرون زدگی دهانه رحم” نیز شنیده باشید.
اکتروپیون وضعیتی است که در طی آن سلول های غددی (سلول های نرم و قرمز رنگ) که به طور طبیعی در داخل کانال دهانه رحم قرار دارند، به سمت بیرون و روی سطح بیرونی دهانه رحم حرکت می کنند. این تغییر باعث می شود تا این ناحیه به تحریک و تماس حساستر شود و بیشتر در معرض خونریزی قرار گیرد، به ویژه پس از رابطه جنسی یا معاینه پزشکی.
زنانی که درگیر این مشکل هستند، به دلیل ترس از خونریزی نمی توانند رابطه جنسی مطلوبی را تجربه کنند. اکتروپیون دهانه رحم در زنانی که از قرص های ضدبارداری استفاده می کنند یا در دوران بارداری هستند، شایع است.
۲. خشکی واژن (Atrophic Vaginitis)
خشکی واژن وضعیت شایعی است که باعث می شود زنان از داشتن یک رابطه جنسی خوب محروم شوند.
در این حالت، سطح رطوبت طبیعی داخل واژن کاهش می یابد. این مشکل می تواند در هر سنی بروز کند، اما بیشتر در زنان یائسه یا در دوران هایی که سطح استروژن پایین است، مانند دوران پس از زایمان یا در دوران شیردهی، مشاهده می شود. خشکی واژن اغلب با درد، سوزش، ناراحتی و حتی خونریزی هنگام رابطه جنسی یا بعد از آن همراه است.
۳. عفونت های مقاربتی (STIs)
عفونت های مقاربتی بیماری هایی هستند که از طریق تماس جنسی منتقل می شوند. وجود ویروس ها، باکتری ها و انگل ها از مهمترین دلایل بروز آن ها هستند. این عفونت ها شامل بیماری هایی مانند کلامیدیا، سوزاک، تبخال تناسلی و ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) می شوند.
یکی از علائم شایع عفونت های مقاربتی در زنان، خونریزی بعد از رابطه جنسی است. این خونریزی به دلیل التهابات یا زخم های ناشی از عفونت در دهانه رحم یا واژن رخ می دهد.
مثلا عفونتهایی مانند کلامیدیا و سوزاک باعث التهاب دهانه رحم (سرویسیت) می شوند که نتیجه آن می تواند خونریزی پس از رابطه باشد. همچنین، ویروس هایی مانند HPV با تغییرات سلولی در دهانه رحم همراه هستند که گاهی اوقات باعث خونریزی می شوند.
۴. عفونت واژن
عفونت واژن، عفونتی است که در ناحیه واژن و بافت های اطراف آن ایجاد می شود. این عفونت میتواند ناشی از باکتری، قارچ و ویروس باشد و به دلایل زیر باعث خونریزی بعد از رابطه در زنان شود:
- التهاب و تحریک
- زخمها و خراشها
- تغییر در میکروبیوم
۵. پولیپ دهانه رحم یا واژن (Cervical or Vaginal Polyps)
پولیپ دهانه رحم یا واژن، زائده های کوچک و غیرسرطانی هستند که در بافت مخاطی داخل دهانه رحم یا واژن رشد می کنند.
آن ها به دلیل قرارگیری در محیط حساس، زمینه را برای خونریزی بعد از رابطه در زنان فراهم می کنند. در طول رابطه جنسی، تماس و فشار به این پولیپ ها ممکن است منجربه تحریک بافت های حساس یا پارگی های کوچک در سطح آن ها و در نتیجه خونریزی شود. این خونریزی اغلب خفیف است، اما در برخی موارد ممکن است، در مدت زمان طولانی ادامه داشته باشد.
۶. سرطان دهانه رحم
سرطان دهانه رحم یکی از انواع سرطان هایی است که در بافت های دهانه رحم (قسمت پایینی رحم که به واژن متصل می شود) بروز می کند. این نوع سرطان معمولا به تدریج و از طریق تغییرات غیرطبیعی در سلول های دهانه رحم ایجاد می شود. این بیماری می تواند به دلایل زیر منجربه خونریزی بعد از رابطه جنسی در زنان شود:
- آسیب به بافت های حساس
- ایجاد زخم های غیرطبیعی در دهانه رحم
- التهاب
- عوارض ناشی از درمان
۷. آندومتریوز (Endometriosis)
در آندومتریوز بافتی مشابه بافت داخلی رحم (اندومتر)، در خارج از رحم رشد می کند. که این بافت های زائد معمولا در تخمدان ها، لوله های فالوپ و نواحی دیگر حفره لگنی دیده می شوند.
آندومتریوز می تواند یکی از دلایل خونریزی بعد از رابطه جنسی در زنان باشد. این خونریزی اغلب به دلیل التهاب و آسیب دیدگی در بافت های آسیب دیده ناشی از آندومتریوز است. در طول رابطه جنسی، فشار و تحریک می تواند به بافت های حساس و ملتهب آسیب برساند که نتیجه آن خونریزی است. همچنین، این اختلال با ایجاد زخم و کیست در ناحیه تناسلی باعث افزایش درد و خونریزی بعد از رابطه جنسی می شود.
۸. عدم تعادل هورمونی
همانطور که می دانید؛ هورمون ها نقش های کلیدی در تنظیم بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی، از جمله قاعدگی و تولید مثل دارند.
فاکتورهایی مانند استرس، تغییرات وزن، بیماری های غدد درون ریز، مصرف برخی داروها و تغییرات در رژیم غذایی می توانند منجربه عدم تعادل هورمونی در زنان شوند. در این حالت زنان اغلب با مشکلات زیر مواجه می شوند که ریسک بروز خونریزی بعد از رابطه را افزایش می دهند:
- خشکی واژن
- التهاب
- عفونتها و زخمها
* نکته: تقویت سیستم ایمنی، کاهش استرس و بهبود روابط عاطفی میان زوجین، می تواند اثرات مثبتی بر سلامت عمومی فرد داشته باشد!
۹. بیماری التهابی لگن (PID)
بیماری التهابی لگن، یک عفونت جدی است که به بافت های تناسلی زنان، به ویژه رحم، لوله های فالوپ و تخمدان ها آسیب می زند. عفونت های مقاربتی، مانند کلامیدیا، سوزاک و عفونت های دیگر در نواحی تناسلی از دلایل اصلی بروز آن هستند. خونریزی بعد از رابطه جنسی در زنان مبتلا به PID ممکن است به دلایل زیر رخ دهد:
- التهاب و آسیب بافتی
- زخم ها و عفونت های جدی
- درد و ناراحتی
۱۰. مصرف داروها
داروها به شکل های مختلف، مانند تغییر سطح هورمون، می توانند ریسک بروز خونریزی در زنان بعد از رابطه جنسی را افزایش دهند.
به طور مثال؛ قرص های ضدبارداری یا درمان های هورمونی برای مشکلات قاعدگی، می توانند به تغییرات در بافت های واژن و دهانه رحم منجر شوند. این تغییرات باعث افزایش حساسیت و خونریزی درحین یا بعد از رابطه جنسی میشوند.
داروهای شیمی درمانی، داروهای ضدافسردگی و ضد اضطراب و داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) نیز می توانند ریسک بروز خونریزی بعد از رابطه جنسی در زنان را افزایش دهند.
جمع بندی مطلب
خونریزی بعد از رابطه جنسی یا لکه بینی پس از نزدیکی می تواند به دلایل مختلفی مانند خشکی واژن، عفونت های واژینال یا مقاربتی، اکتروپیون دهانه رحم، پولیپ ها، آندومتریوز، عدم تعادل هورمونی، بیماری التهابی لگن یا مصرف برخی داروها ایجاد شود. در بسیاری از موارد، این خونریزی خفیف است؛ اما اگر خونریزی تکرار شود، چند روز ادامه داشته باشد یا همراه با علائمی مانند درد هنگام نزدیکی، سوزش، ترشحات بدبو، تب، لرز یا درد لگنی باشد، نباید نادیده گرفته شود.
یکی از مهمترین دلایلی که خونریزی بعد از رابطه جنسی را نیازمند بررسی می کند، احتمال رابطه آن با تغییرات غیرطبیعی سلول های دهانه رحم و در مواردی سرطان دهانه رحم است. سرطان دهانه رحم ممکن است در مراحل اولیه علائم واضحی نداشته باشد، اما خونریزی پس از نزدیکی می تواند یکی از نشانه های هشداردهنده آن باشد؛ به ویژه اگر خونریزی مداوم، غیرعادی یا همراه با ترشحات غیرطبیعی و درد باشد.
بنابراین، درصورت مشاهده خونریزی مکرر یا طولانی مدت بعد از رابطه جنسی، مراجعه به پزشک متخصص، خانم دکتر مریم میرزایی مقدم، جهت تشخیص علت اصلی آن، انجام تست پاپ اسمیر دهانه رحم و بررسی HPV بسیار ضروری است!
“ جهت مشاوره و یا درخواست نوبت حضوری دکتر مریم میرزایی مقدم متخصص انکولوژی، رادیوتراپی و شیمی درمانی با شماره های ۰۲۱۸۶۱۲۶۱۹۳ ـ ۰۲۱۸۶۱۲۶۳۹۵ و اینستاگرام ایشان در ارتباط باشید “
بدون دیدگاه