مقدمه ای بر موضوع
سرطان بیضه یکی از سرطان های نادر است و معمولا شیوع چندانی ندارد. اما بیشترین قربانیانی که می گیرد از سنین حدود ۲۰ تا ۴۰ سال است. خوب است بدانید که در طول یک سال ممکن است حدود ۱۰۰۰۰ مرد در دنیا درگیر این عارضه سرطانی شوند. خوشبختانه سرطان بیضه در بیشتر موارد قابل درمان است. در این سرطان حتی زمانی که سرطان فراتر از بیضه گسترش یافته باشد هم قابل درمان است. اما تشخیص زودهنگام این بیماری، نقش مهمی در درمان آن دارد.
برخی از افراد هنگام تشخیص سرطان بیضه هیچ علامتی نشان نمی دهند. اما اولین نشانه های سرطان بیضه که ظاهر می شوند، می توانند شامل: توده، درد در بیضه یا زیر شکم و یا کمر، تورم بیضه، تغییرات صدا و رشد موهای صورت و بدن در افراد پیش از بلوغ باشند. عواملی هم که می توانند خطر ابتلا به سرطان بیضه را افزایش دهند شامل: داشتن سابقه خانوادگی این بیماری، رشد غیرطبیعی بیضه و وجود یک بیضه نزول نکرده که به آن کریپتورکیدیسم می گویند.
در ادامه… همراهِ تیم تخصصی “کلینیکِ همـراه“، با اولین علائم و عوامل خطر ابتلا به سرطان بیضه، بیشتر آشنا می شویم.
سرطان بیضه چیست؟
بیضه ها غدد تناسلی مردانه هستند که مسئول تولید اسپرم و هورمون تستوسترون می باشند. سرطان بیضه سرطانی است که از یک یا هردو بیضه منشأ می گیرد. در مقایسه با سایر انواع سرطان، سرطان بیضه نادر است. اما سرطان بیضه شایع ترین سرطان در مردان بین ۱۵ تا ۳۵ سال است.
سرطان بیضه اغلب با تغییر در سلول های زایا شروع می شود. این سلول ها در بیضه های شما هستند که اسپرم تولید می کنند. تومورهای سلول زایا حدود ۹۵ درصد از سرطان های بیضه را تشکیل می دهند.
اولین علائم سرطان بیضه در مردان چیست؟
بیشتر اوقات، اولین علامت سرطان بیضه، وجود یک توده روی بیضه است، یا اینکه بیضه متورم و بزرگتر می شود. (طبیعی است که یک بیضه کمی بزرگتر از دیگری باشد) برخی از تومورهای بیضه ممکن است باعث درد شوند، اما بیشتر اوقات اینطور نیست. مردان مبتلا به سرطان بیضه ممکن است احساس سنگینی یا درد در قسمت تحتانی شکم یا کیسه بیضه داشته باشند. اینها اولین علائمی هستند که در سرطان کیسه بیضه با آن روبرو خواهید شد.
به صورت کلی انواع نشانه های شایع سرطان بیضه عبارتند از:
- برآمدگی یا بزرگ شدن هر یک از بیضه ها
- احساس سنگینی در کیسه بیضه
- درد در شکم یا کشاله ران (درد کشاله ران سمت چپ و راست)
- درد بیضه ها یا درد در کیسه بیضه
- جمع شدن ناگهانی مایع در کیسه بیضه
- بزرگ شدن یا حساسیت سینه ها
- کمردرد
علائم سرطان بیضه پیشرفته چه می باشد؟
حتی اگر سرطان بیضه به سایر نقاط بدن گسترش یافته باشد (متاستاز) هم ممکن است علائمی از خود نشان ندهد. اما برخی از مردان ممکن است علائم متاستاز سرطان بیضه را تجربه کنند، که شامل:
- کمردرد، در اثر متاستاز سرطان به غدد لنفاوی در پشت شکم
- تنگی نفس، درد قفسه سینه یا سرفه (حتی سرفه خون) ممکن است در اثر متاستاز سرطان در ریه ایجاد شود.
- درد شکم، در اثر بزرگ شدن غدد لنفاوی یا متاستاز به کبد
- سردرد ناشی از متاستاز سرطان به مغز
نشانه های سرطان بیضه در نوجوانان و کودکان چیست؟
همانطور که گفته شد احتمال ابتلا به سرطان بیضه، در نوجوانان و بزرگسالان، در محدوده سنی ۱۵ الی ۳۵ سال شایع تر است. پس درصورت برزو هر یک از موارد زیر حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید!
- وجود یک توده بدون درد در بیضه ها
- احساس سنگینی در بیضه ها
- احساس درد (معمولا از نوع گُنگ)
مطالعه بیشتر: آیا سرطان بیضه در مردان جوان خطرناک است؟
چه عواملی خطر ابتلا به سرطان بیضه را افزایش می دهند؟
عوامل متعددی خطر ابتلا به سرطان بیضه را در مردان افزایش میدهد این عوامل عبارتند از:
۱. بیضه نزول نکرده یا کریپتورکیدیسم (cryptorchidism)
بیضهها در حین رشد جنین در ناحیه شکم، شکل میگیرند و معمولا قبل از تولد به داخل کیسه بیضه منتقل میشوند. در برخی نوزادان پسر هنگام تولد بیضهها به سمت داخل کیسه بیضه پایین نیامدهاند. در برخی موارد تا حدود یک سالگی، بیضهها به مرور زمان به داخل کیسه بیضه میآیند اما گاهی این اتفاق نمیافتد و در این حالت میتوان عملی را موسوم به ارکیدوپکسی انجام داد تا بیضهها را به موقعیت صحیح داخل کیسه بیضه منتقل کرد. این مردان در معرض ابتلا به سرطان بیضه قرار دارند. حتی اگر بیضه با جراحی به کیسه بیضه منتقل شده باشد، این خطر همچنان وجود دارد.
مردان مبتلا به بیضه های نزول نکرده حدود ۳ برابر بیشتر از افرادی که بیضه هایشان هنگام تولد یا اندکی بعد از آن فرود می آیند دچار سرطان بیضه می شوند.
۲. سابقه خانوادگی
داشتن خویشاوند نزدیک با سابقه سرطان بیضه یا بیضه نزول نکرده، خطر ابتلا به سرطان بیضه را افزایش می دهد.
۳. سابقه ابتلا به سرطان بیضه
مردانی که قبلا به سرطان بیضه مبتلا شده بودند، ۱۲ تا ۱۸ برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان در بیضه دیگر هستند. به همین دلیل، اگر به سرطان بیضه مبتلا شده اید، بسیار مهم است که بیضه دیگر خود را طی ۵ تا ۱۰ سال بعد زیرنظر داشته باشید و برای چکاپ به متخصص اورولوژی خود یا متخصص انکولوژی در تهران مراجعه کنید.
۴. رشد غیرطبیعی بیضه
شرایطی که باعث رشد غیرطبیعی بیضه ها می شود، مانند سندرم کلاین فلتر، ممکن است خطر ابتلا به سرطان بیضه را افزایش دهد.
۵. سن
سرطان بیضه، نوجوانان و مردان جوانتر، به ویژه افراد ۱۵ تا ۳۵ ساله را تحت تاثیر قرار می دهد. با این حال، درهر سنی ممکن است رخ دهد.
۶. نژاد
سرطان بیضه در مردان سفید پوست بیشتر از مردان سیاه پوست مشاهده می شود.
۷. عفونت HIV و بهداشت آقایان
برخی شواهد نشان داده است که مردان آلوده به ویروس HIV، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این سرطان هستند. گاهی زگیل تناسلی مردان هم می تواند باعث بروز سرطان در این افراد شود. همچنین اسمگما در مردان می تواند باعث بروز سرطان تناسلی شود.
اسمگما چیست؟
اسمگما ترکیبی طبیعی از چربی ها، سلول های مرده پوست، عرق و مایعات دیگر است که در اطراف اندام تناسلی جمع می شود. این ماده معمولا سفید رنگ است و بوی نامطبوعی دارد. این تجمع چربی می تواند در مردان ختنه نشده در زیر پوست ختنه گاه تجمع کند.
آیا می توان از سرطان بیضه به طور قطع پیشگیری کرد؟
هیچ راهی برای جلوگیری از سرطان بیضه وجود ندارد. بسیاری از مردان مبتلا به سرطان بیضه هیچ فاکتور خطر شناخته شده ای ندارند و برخی از عوامل خطر شناخته شده مانند بیضه های نزولنکرده، نژاد سفید و سابقه خانوادگی این بیماری را نمی توان تغییر داد. به همین دلیل، درحال حاضر نمی توان از اکثر موارد این بیماری جلوگیری کرد. برخی پزشکان خودآزمایی منظم بیضه ها را برای تشخیص سرطان بیضه در مراحل اولیه توصیه می کنند. اما همه پزشکان موافق نیستند!
مطالعه بیشتر: نقش رادیوتراپی و شیمی درمانی در درمان سرطان بیضه
جمع بندی و نتیجه گیری سخنان خانم دکتر
در پایان، اگرچه سرطان بیضه به عنوان یک بیماری جدی و شایع در مردان شناخته می شود، اما باید دانست که درصورت تشخیص زودهنگام، یکی از درمان پذیرترین انواع سرطان ها محسوب می شود. از آنجا که روش قطعی برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد، آگاهی بخشی، شناخت علائم اولیه و انجام خودآزمایی های منظم اهمیت دوچندانی پیدا می کند. هرگونه تغییر غیرطبیعی، از جمله احساس توده، تورم یا درد مبهم در ناحیه بیضه، نباید نادیده گرفته شود.
بنابراین، در صورت مشاهده هر یک از این نشانه ها، مراجعه سریع به پزشک متخصص انکولوژی، خانم دکتر مریم میرزایی، بهترین گام برای اطمینان از سلامت و آغاز اقدامات درمانی احتمالی است.
“ جهت مشاوره و یا درخواست نوبت حضوری دکتر مریم میرزایی مقدم متخصص انکولوژی، رادیوتراپی و شیمی درمانی با شماره های ۰۲۱۸۶۱۲۶۱۹۳ ـ ۰۲۱۸۶۱۲۶۳۹۵ و اینستاگرام ایشان در ارتباط باشید “
بدون دیدگاه