بیماری سرطان کولورکتال چیست و آیا قابل درمان است؟

درمان سرطان کولورکتال

سرطان کولورکتال چیست؟

سرطان کولورکتال بیماری است که در صورت تشخیص زود هنگام، بسیار قابل درمان است. زمانی که سلول‌های غیر طبیعی و ناهنجار در آستر داخلی روده بزرگ (که کولون نیز نامیده میشود) و یا راست روده (رکتوم) رشد میکنند، سرطان کولورکتال ایجاد میشود. این سرطان هم در مردان و هم زنان اتفاق می‌افتد و دومین عامل مرگ ناشی از سرطان در ایالات متحده است. سرطان روده بزرگ یا سرطان کولورکتال سومین سرطان شایع در جهان است. متخصصان توصیه می کنند که از 50 سالگی به بعد غربالگری منظم برای سرطان روده بزرگ انجام شود.

🎗 صحبت های سرکار خانم دکتر مریم میرزایی مقدم در رابطه با پرتودرمانی یا رادیوتراپی در درمان سرطان کولورکتال 🎗

 

روده بزرگ یا کولون اندامی عضلانی و لوله‌ای شکل می‌باشد که از انتهای روده کوچک تا مقعد امتداد دارد و طول تقریبی آن یک متر و بیست و دو سانتیمتر است. در حالت طبیعی بخش نخست روده بزرگ، موسوم به کولون صعودی یا بالارو، از بخش تحتانی راست شکم بالا می‌رود. بخش بعدی، کولون عرضی، از سمت راست به چپ قسمت فوقانی شکم در حرکت است. پس از آن، بخش سوم یا کولون نزولی از قسمت چپ شکم رو به پایین می‌رود. سپس بخش S شکل کولون یا سیگموئید، بقیه‌ی روده بزرگ را به راست روده (رکتوم) قرار گرفته در انتهای مقعد وصل می‌کند.

روده بزرگ سه کارکرد اصلی دارد:

۱- هضم و جذب مواد مغذی از غذا
۲- تغلیظ مواد مدفوعی با جذب مایعات و الکترولیت‌های آن
۳- انباشتن مواد مدفوعی و کنترل تخلیه آن

 

هضم و جذب غذا توسط روده بزرگ

هضم و جذب غذا توسط روده بزرگ

 

چندین وضعیت در روده بزرگ می تواند موجب سرطان کولورکتال شود، که عبارتند از:

  • پولیپ های آدنوماتوز

این پولیپ ها نسبت به سایر پولیپ ها به احتمال بیشتری سرطانی میشوند. طی یک غربالگری با سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی پولیپ ها میتوانند دیده شوند و خارج شوند. نوع پولیپ را میتوان در آزمایشگاه مشخص کرد. کشف یک پولیپ حین سیگموئیدوسکوپی قابل انعطاف معمولا موجب پیگیری سایر بخش های روده بزرگ برای سایر پولیپ ها با کولونوسکوپی می شود.

سرانجام زمانیکه کولون از پولیپ ها پاک میشود متخصصین توصیه میکنند هر 1 تا 3 سال کولونوسکوپی انجام شود. اگر معاینات در پیگیری های بعدی نرمال باشد توصیه های غربالگری بعدی توسط پزشک شما ارایه میشود.

  • پولیپ های آدنوماتوز خانوادگی (FAP)

هنوز در مورد چگونگی درمان بیماران FAP بحث وجود دارد. تقریبا تمام بیماران درمان نشده در سن 40 سالگی سرطان کولورکتال پیدا میکنند بنابراین به یک نوع درمان جراحی نیاز میشود.

درمان معمول FAP: خارج سازی کل روده بزرگ بطور کامل (Total Colectomy) و سپس اتصال ایلئوم به رکتوم، مگر اینکه رکتوم نیز پولیپ داشته باشد.
پیگیری با پروکتوسکوپی (دیدن رکتوم) بعد از جراحی هر 6 ماه برای جستجوی پولیپ ها.
اگر فردی نخواهد ریسک بروز سرطان در رکتوم در آینده را بپذیرد یا هم اکنون در رکتوم پولیپ دارد، رکتوم را میتوان خارج نمود (ریسک ایجاد پولیپها در رکتومی که در گیر نیست از 7.5% تا 59% است). در این موارد یک اتصال (آناستوموز) بین ایلئوم با مقعد انجام میشود تا کیفیت زندگی حفظ گردد.

  • بیماری التهابی روده (IBD)

بسیاری از افراد با بیماری التهابی مزمن روده مانند کولیت اولسرو میتوانند برای جستجوی علائم سرطان روده با کونوسکوپی منظم پیگیری شوند. اگر سرطان یافت شود میتواند بطور مناسب درمان شود. برخی بیماران گزینه خارج سازی روده بزرگ برای پیشگیری از سرطان روده بزرگ را بر می گزینند و سپس اتصال ایلئوم به مقعد برای ایشان انجام میشود.

علائم سرطان کولورکتال

سرطان کولورکتال علائم هشدار دهنده اولیه ندارد بنابراین باید غربالگری انجام دهید. تشخیص زود هنگام بیماری به احتمال زیاد قابل درمان است. اگر بیماری پیشرفته شود، ممکن است خون در مدفوع مشاهده کنید یا در شکم خود درد احساس کنید، عادات دفعتان تغییر کند (مثلا دچار یبوست یا اسهال شوید)، کاهش وزن یا خستگی بدون علت داشته باشید. زمانی که این علائم پدیدار میشوند، تومور بزرگتر شده و درمان آن دشوارتر میگردد.

ممکن است علائم تا زمان پیشرفت سرطان ظاهر نشوند. به همین دلیل، برای افراد 50 تا 75 ساله انجام غربالگری سرطان کولورکتال به روش های زیر توصیه میشود:

  • آزمایش مدفوع هر 2 سال یک بار
  • سیگموئیدوسکوپی یا کلونوسکوپی هر 5 سال به همراه تست مدفوع هر 2 سال یکبار
دیگر یافته های پزشکی
غربالگری در تشخیص زودهنگام سرطان

 

درمان سرطان روده بزرگ بر اساس مرحله بیماری

درمانی که شما جهت درمان سرطان کولورکتال دریافت میکنید به مرحله پیشرفت بیماری (stage) بستگی دارد. برای تمام مراحل بجز stage IV جراح ممکن است تومور را خارج کند.

  • درمان مرحله 0 سرطان روده بزرگ

stage 0 سرطان کولورکتال تنها در داخلی ترین لایه کولون یافت میشود. جراحی باید بتواند آنرا خارج کند. عمل شما بستگی به بزرگی سرطان دارد. ممکن است جراح شما بتواند تومور و بافت کمی از اطراف آنرا خارج نماید. به این روش پولیپکتومی میگویند. اگر تومور شما بزرگ باشد، جراح شما بخش بیمار کولون را خارج کند و مجدد بافت نرمال را به هم وصل کند تا دوباره روده فعالیت کند. پزشکان به این اتصال آناستوموز میگویند.

  • درمان مرحله I سرطان روده بزرگ

تومورهای stage I فراتر از لایه داخلی روده بزرگ گسترش یافته اند و به لایه های دوم و سوم دیواره روده رسیده اند. اما هنوز به دیواره خارجی روده بزرگ یا خارج از کولون نرسیده اند. منتظر باشید که جراح سرطان و بخش کمی از بافت نرمال اطراف آنرا بردارد. اغلب افراد نیازی به درمان بیشتر ندارند.

 

مراحل سرطان روده بزرگ

مراحل سرطان روده بزرگ

  • درمان مرحله II سرطان روده بزرگ

سرطان های stage II بزرگترند و دیواره عضلانی روده بزرگ را درگیر کرده اند. اما هیچ سرطانی در غدد لنفاوی (ساختمان های کوچکی که در سراسر بدن وجود دارند و سلول هایی را برای مبارزه با عفونت میسازند و ذخیره میکنند.) وجود ندارد.

منتظر باشید جراح سرطان و ناحیه اطراف آنرا بردارد. در این مرحله برای جلوگیری از برگشت سرطان، شیمی درمانی هم تجویز میشود. پزشکان معمولا شیمی درمانی را به بیمارانی میدهند که احتمال برگشت وجود داشته باشد زیرا در این مرحله مزیت خیلی زیادی برای دادن شیمی درمانی مشاهده نشده است. یک متخصص انکولوژیست (پزشک متخصص درمان سرطان) باید تصمیم بگیرد که آیا در stage II سرطان به شما شیمی درمانی بدهد یا خیر.

  • درمان مرحله III سرطان روده بزرگ

stage III سرطان کولورکتال به خارج از کولون گسترش یافته و یک یا بیشتر از غدد لنفاوی را درگیر کرده است. پزشک متخصص انکولوژی شما از اصطلاح stage III A , B , C استفاده کند که معنی آن میشود:

stage III A: تومورهایی که در دیواره روده بزرگ هستند و غدد لنفای را هم درگیر کرده اند.

stage III B: تومورهایی که از دیواره روده گذشته اند و 1 تا 4 عدد از غدد لنفاوی را نیز درگیر کرده اند.

stage III C: تومورهایی که به بیش از 4 غده لنفاوی کشیده شده اند.

شیمی درمانی این مرحله از سرطان روده بزرگ به طور کلاسیک 6 ماه به طول می انجامد منتها اخیرا مطالعات و توصیه های NCCN حاکی از آنست که می توان طول دوره درمان را به 3 ماه کاهش داد.

  • درمان مرحله IV سرطان روده بزرگ

stage IV سرطان های کولورکتال به خارج از روده بزرگ یا سایر نقاط بدن مانند کبد یا ریه ها کشیده شده است. شاید واژه متاستاتیک به گوش شما خورده باشد که به معنای پخش شدن تومور در بدن است.

تیم درمانى سرطان کولورکتال

بسته به مرحله سرطان روده بزرگ (گستردگى، مکان و شدت) ممکن است چندین پزشک متخصص با هماهنگى یکدیگر، در یک تیم درمانى، به تصمیم گیرى براى انتخاب گزینه هاى درمانى سرطان روده مشغول باشند. به طور مثال:

متخصص جراحی کولورکتال: پزشک متخصص درمان بیماری های دستگاه گوارش و روده ها با جراحی

فلوشیپ جراحی سرطان: پزشک متخصص جراحی عمومی که دوره تکمیلی (فلوشیپ) جراحی سرطان را طی کرده و سرطان های روده بزرگ را با جراحی و درآوردن بافت سرطانی درمان می کند.

متخصص رادیوانکولوژی: پزشک متخصص درمان سرطان و یا متخصص انکولوژی با داروهای شیمی درمانی، تارگت تراپی، ایمونوتراپی و پرتودرمانی

فوق تخصص گوارش: پزشک فوق تخصص تشخیص بیماری های دستگاه گوارش و روده ها و درمان آن بیماری ها با دارو

متخصص انکولوژی

درمان سرطان کولورکتال

درمان های سرطان کولورکتال شامل هر کدام از موارد زیر یا ترکیبی از آنها می باشند:

🎗 جراحی
🎗 شیمی درمانی
🎗 پرتودرمانی
🎗 ایمونوتراپی یا درمان بیولوژیک

جراحی سرطان کولورکتال

امکان دارد نیاز به عمل داشته باشید تا سرطان خارج شود هم در کولون و هم در جایی که انتشار یافته است. یا ممکن است برای برقراری راهی برای عبور مواد غذایی از بخش های سالم روده نیاز به جراحی سرطان روده داشته باشید. بیشتر بیماران مبتلا به سرطان کولون با جراحی درمان می شوند. برخی هم بصورت شیمی درمانی درمان می شوند.

دیگر یافته های پزشکی
علائم و غربالگری در سرطان پروستات، آیا عمل پروستات خطرناک است؟

شیمی درمانی سرطان کولورکتال

داروهای شیمی درمانی برای درمان سرطان روده به منظور از بین بردن سلول های سرطانی یا ممانعت از رشد و گسترش آنها، مورد استفاده قرار می گیرند. شیمی درمانی سرطان روده ممکن است برای بیماران مرحله I یا II سرطان روده، لازم نباشد، اما یک گزینه درمانی رایج برای بیماران مرحله III یا IV می باشد. شیمی درمانی برای سرطان روده ممکن است به صورت داخل وریدی یا مصرف قرص انجام گیرد.

شیمی درمانی نئوادجوانت قبل از عمل جراحی سرطان روده تجویز می شود. یک متخصص سرطان ممکن است ترکیبی از شیمی درمانی و رادیوتراپی را برای کمک به کاهش اندازه تومور قبل از جراحی توصیه نماید. این درمان بیشتر برای سرطان رکتال رایج است.

شیمی درمانی ادجوانت بعد از جراحی به کار گرفته می شود. این روش درمانی ممکن است به از بین بردن سلول های سرطانی روده که بعد از جراحی های برداشتن سرطان در بدن باقی می مانند، کمک کنند و ریسک بازگشت سرطان را کاهش دهند. شیمی درمانی ادجوانت ممکن است منجر به جلوگیری از گسترش سرطان روده به سایر نقاط بدن شود.

پرتودرمانی یا رادیوتراپی سرطان کولورکتال

این روش برای کوچک کرن تومور یا بعد از عمل جراحی سرطان روده به کار می رود. در پرتودرمانی سرطان کولورکتال از اشعه ایکس (X) یا پرتوهای یگر برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود. پرتودرمانی به دو روش داخلی و خارجی انجام میشود که در خارجی پرتو با دستگاه از خارج بدن به سلول سرطانی تابیده می شود و در پرتودرمانی داخلی اشعه ایکس در اطراف تومور و داخل تومور تاثیر میکند.

رادیوتراپی به دلایل زیر می تواند گزینه ای برای درمان سرطان کلورکتال باشد:

پرتودرمانی که قبل از عمل انجام می شود، ممکن است به کوچک شدن تومورها کمک کند. به این ترتیب، تومورها راحت تر از بین می روند.
پرتودرمانی که بعد از عمل انجام می شود، ممکن است به از بین بردن سلول های سرطانی که در بدن باقی مانده اند، کمک کنند.
این روش درمانی ممکن است گزینه ای برای بیمارانی باشد که قادر به انجام جراحی نیستند.
پرتودرمانی ممکن است به عنوان یک روش تسکین دهنده برای کوچک کردن تومورهایی که ممکن است باعث انسداد روده شوند، به کار رود.
پرتودرمانی ممکن است همراه با شیمی درمانی انجام شود.

ایمونوتراپی یا درمان بیولوژیک سرطان کولورکتال

درمان بیولوژیک شامل استفاده از ارگانیسم های زنده یا ترکیبات مشتق شده از ارگانیسم های زنده و یا ترکیباتی که به طور آزمایشگاهی تولید می شود به منظور درمان بیماری ها می باشد برای مثال درمان بیولوژیک سرطان. برخی درمان های بیولوژیک سرطان عبارت است از استفاده از واکسن ها یا باکتری ها به منظور تحریک سیستم ایمنی بدن تا علیه سلول های سرطانی عمل کند. این نوع درمان های بیولوژیک که اغلب به آن ایمونوتراپی یا درمان اصلاح کننده پاسخ بیولوژیک گفته می شود سلول های سرطانی را به طور مستقیم هدف گیری نمی کند. سایر درمان های بیولوژیک مانند آنتی بادی ها یا استفاده از مواد ژنتیکی مانند RNA و DNA مستقیما سلول های سرطانی را هدف گیری می کنند. انواعی از درمان های بیولوژیک که با مولکول های خاصی تداخل می کنند که در رشد و پیشرفت تومور دخالت دارند درمان های هدفمند یا targeted therapies نامیده می شوند.

درمان بیولوژیک می تواند به عنوان یک روش درمانی خاص برای درمان سرطان روده بزرگ مورد استفاده قرار گیرد و همچنین می توان از درمان بیولوژیک برای بهبود برخی عوارض جانبی درمان سرطان مانند بهبود عوارض ناشی از شیمی درمانی نیز استفاده کرد. اگرچه خیلی از روش های درمان بیولوژیک توسط سازمان غذا و داروی آمریکا تصویب شده است، اما برخی از آن ها به صورت آزمایشی تحت بررسی قرار دارند.

 

جهت مشاوره و درخواست نوبت دکتر مریم میرزایی مقدم متخصص رادیوتراپی، انکولوژی و شیمی درمانی با شماره های ۶۶۱۲۶۰۴۴۶۶۱۲۶۰۶۵ و اینستاگرام ایشان در ارتباط باشید.

مقالات

پرتودرمانی سرطان رودهدرمان سرطان رودهدرمان سرطان کولورکتالسرطان کولورکتالشیمی‌ درمانی سرطان روده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *