مرحله بندی سرطان مثانه و عوامل خطر

 

پیش ‌گفتار

سرطان مثانه (Bladder cancer) یکی از شایع ترین سرطان‌ ها است که در مردان بیشتر از زنان رخ می دهد و معمولا افراد بزرگسال و مسن را درگیر می‌ کند، اگرچه می تواند در هر سنی اتفاق بیفتد.

این بیماری اغلب در سلول‌ هایی که داخل مثانه (سلول‌ های یوروتلیال) را می‌ پوشانند آغاز می‌ شود. اما این نوع سرطان می تواند در بخش های دیگر سیستمِ مجرای ادراری نیز، رخ دهد.

به طور کلی سرطان مثانه شامل ۴ مرحله (گرید یا درجه) می‌ باشد که به تدریج گسترش می‌ یابد. این سرطان در مراحل اولیه هم ممکن است دوباره به مثانه برگردد. به همین دلیل، افرادی که درگیر سرطان مثانه هستند، معمولا تا سال‌ ها بعد از درمان‌‌، نیاز به انجام آزمایش برای بررسی برگشت سرطان مثانه یا پیشرفت آن به مرحله بالاتر دارند.

هر مرحله، طرح درمان خاصی نیاز دارد که توسط پزشک متخصص انکولوژی خانم دکتر مریم میرزایی مقدم توصیه و تجویز می‌ شود. در این مطلب به تفصیل به این موضوع می‌ پردازیم.

 

 

سرطان مثانه دقیقا چیست؟

سرطان مثانه بیماری است که در آن سلول‌ های بدخیم (سرطانی) در بافت‌ های مثانه تشکیل می شوند. بر اساس گزارش موسسه ملی بهداشت، تقریبا ۴۵۰۰۰ مرد و ۱۷۰۰۰ زن در سال به این بیماری مبتلا می شوند.

نکته مهم: حدود ۷ مورد از ۱۰ مورد سرطان مثانه تشخیص داده شده، در مراحل اولیه بوده اند، زمانی که این بیماری به میزان زیادی قابل درمان است.

 

انواع سرطان مثانه

سه نوع سرطان مثانه وجود دارد:

• سرطان مثانه سلول انتقالی
• سرطان مثانه سلول سنگفرشی
• سرطان مثانه آدنوکارسینوم

 

۱) سلول انتقالی

سرطان مثانه سلول انتقالی شایع ترین نوع سرطان مثانه است. سلول های انتقالی در لایه داخلی مثانه شروع می شود. سلول های انتقالی سلول هایی هستند که با کشیده شدن بافت بدون اینکه آسیب ببینند تغییر شکل می دهند.

۲) سلول سنگفرشی

سرطان مثانه سلول سنگفرشی یک سرطان نادر است. زمانی شروع می شود که سلول های سنگفرشی نازک و مسطح در مثانه پس از عفونت یا تحریک طولانی مدت در مثانه تشکیل می شوند.

۳) آدنوکارسینوم

سرطان مثانه آدنوکارسینوم نیز یک سرطان نادر است. زمانی شروع می شود که سلول‌‌ های غده‌ ای پس از تحریک و التهاب طولانی مدت مثانه، در مثانه تشکیل می شوند. سلول های غده ای، غدد ترشح کننده مخاط در بدن را تشکیل می دهند.

 

 

علائم سرطان مثانه در افراد چه می باشد؟

بسیاری از افراد مبتلا به سرطان مثانه ممکن است در ادرار خود خون داشته باشند، اما در هنگام ادرار درد نداشته باشند. تعدادی از علائم وجود دارد که ممکن است نشان دهنده سرطان باشد مانند خستگی، کاهش وزن و حساسیت استخوان و این علائم می‌ تواند نشان دهنده بیماری پیشرفته تر باشد. شما باید به علائم زیر توجه ویژه‌ ای داشته باشید:

• خون در ادرار (هماچوری)
• ادرار دردناک
• تکرر ادرار
• بی اختیاری ادرار فوری (اضطراری)
• بی اختیاری ادرار
• درد در ناحیه شکم
• درد در قسمت پایین کمر

 

درجه بندی یا گریدهای سرطان مثانه بر اساس میزان گسترش آن

پزشکان با استفاده از مرحله سرطان، میزان پیشرفت سرطان و پیش آگهی بیمار را تعیین می‌ کنند. سیستم مرحله گذاری TNM، سیستمی است که عمدتا مورد استفاده قرار می گیرد. ترکیبی از اندازه تومور و میزان تهاجم به بافت های مجاور (T)، درگیری گره های لنفاوی (N) و پخش شدن سرطان به دیگر ارگان های بدن-متاستاز (M) در مرحله بیماری مشخص می شوند.

تعیین مرحله جهت تصمیم گیری صحیح در خصوص درمان سرطان ضروری می باشد. هرچه مرحله سرطان پایین تر باشد، میزان بهبودی بیمار نیز بیشتر خواهد بود. مرحله سرطان زمانی تعیین می شود که بررسی های بالینی و معاینات هیستوپاتولوژی بیوپسی کامل شده باشد.

 

مرحله 0is:

کارسینوم درجا که با عنوان تومور صاف نیز شناخته می شود: تومور درجه بالایی که به داخلی ترین لایه سلولی مخاط مثانه (اپی تلیوم) محدود می‌ شود.

دسته بندی » سرطان مثانه تهاجمی غیر عضلانی

 

مرحله I:

تومور به بافت های هم‌ بندی عمقی‌ تر مخاط مثانه حمله می‌ کند.

دسته بندی » سرطان مثانه تهاجمی غیر عضلانی

 

مرحله II:

تومور به عضله مثانه حمله می‌ کند.

مرحله II به دو دسته تقسیم می شود:

• T2a: تومور به نیمه داخلی عضله مثانه حمله می کند.
• T2b: تومور به نیمه خارجی عضله مثانه حمله می کند.

دسته بندی » سرطان مثانه تهاجمی عضلانی

 

مرحله III:

تومور به بافت اطراف مثانه حمله می کند.

مرحله III به سه دسته تقسیم می شود:

• T3a: تهاجم میکروسکوپی
• T3b: تهاجم ماکروسکوپی
• T4a: تهاجم ارگان های اطراف مثانه: پروستات در مردان، رحم و واژن در خانم‌ ها    

دسته بندی » سرطان مثانه تهاجمی عضلانی

 

مرحله IV:

تومور به دیواره لگنی و یا دیواره شکمی حمله می کند و یا ممکن است به گره های لنفاوی و یا ارگان های دورتر از مثانه متاستاز سرطان بدهد.

دسته بندی » بیماری پیشرفته و متاستاتیک

 

درمان سرطان مثانه با توصیه و تجویز پزشک متخصص

 طرح درمان باتوجه به مرحله سرطان، مشخصات تومور و خطرات احتمالی برای بیمار، توسط پزشک متخصص انکولوژی در تهران در نظر گرفته  می‌ شود. که شامل موارد زیر می‌ باشد:

• طرح درمان برای سرطان مثانه غیرتهاجمی ( مرحله is0، مرحله I)

تومور در این مراحل به لایه سطحی دیواره مثانه محدود می شود و تهاجمی به عضله مثانه نخواهد داشت. هدف اصلی درمان، برداشت تومور با جراحی یا سیستوسکوپی می باشد. با این حال، درمان موضعی دیگری نیز توصیه می شود تا احتمال بازگشت مجدد و یا پیشرفت تومور به حداقل برسد.

نوع درمان، بعد از درمان موضعی بسته به خطر پیشرفت و بازگشت مجدد درنظر گرفته می شود.

 

• طرح درمان برای سرطان مثانه تهاجمی (مرحله II، مرحله III)

تومور در این مرحله به لایه عضلانی مثانه حمله می کند و یا از طریق دیواره مثانه به بافت اطراف مثانه می رسد. هدف از درمان، برداشت مثانه و همچنین گره‌ های لنفاوی در لگن و ارگان‌ های اطراف و به روش جراحی می باشد.

قبل از جراحی، شیمی درمانی سرطان توسط بهترین متخصص شیمی درمانی در تهران و با هدف کاهش اندازه تومور، از بین بردن متاستازهای کوچک احتمالی و کاهش احتمال گسترش سلول های سرطانی به دیگر نواحی بدن حین جراحی می باشد.

 

• طرح درمان برای سرطان پیشرفته و یا متاستاتیک (مرحله IV)

تومور در این مرحله به اندازه کافی رشد کرده و به دیواره مثانه، شکم و یا ارگان‌ های دورتر رسیده است. از آن جایی که به لحاظ پزشکی برداشت کامل تومور به روش جراحی غیر ممکن است، هدف اولیه از درمان، هدف قرار دادن سلول‌ های سرطانی با استفاده از شیمی درمانی و پرتودرمانی می باشد.

 

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به سرطان مثانه هستند؟

مهم‌ ترین عامل خطر ابتلا به سرطان مثانه “مصرف سیگار” است که احتمال ابتلا به این بیماری را هم افزایش می دهد. در واقع استعمال دخانیات باعث نیمی از همه سرطان‌ های مثانه در مردان و زنان می شود. عوامل زیر نیز، می‌ تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد:

• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سرطان زا
• عفونت های مزمن مثانه
• مصرف کم مایعات
• سفید پوست بودن (اغلب آقایان)
• بالا رفتن سن (افراد بالای ۵۵ سال)
• خوردن رژیم غذایی پرچرب
• داشتن سابقه خانوادگی سرطان مثانه
• داشتن درمان قبلی با یک داروی شیمی درمانی به نام سیتوکسان
• داشتن پرتودرمانی قبلی برای درمان سرطان در ناحیه لگن

 

پیگیری با پزشک؛

سرطان مثانه یکی از شایع‌ ترین سرطان‌ های بارز در مردان است، که می‌ تواند در طول انجام معاینات بالینی روتین و یا باتوجه به یکسری علائم خاص تشخیص داده شود. علائمی مانند سوزش ادرار، تکرر ادرار، خون در ادرار، ضعف و خستگی و کاهش وزن علائم شایع سرطان مثانه است. اگرچه هیچ راه تضمین شده ای برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد، اما باید دقت داشت که مهم‌ ترین عامل خطر ابتلا به سرطان مثانه استعمال دخانیات است که احتمال ابتلا به این بیماری را هم افزایش می‌ دهد.

به طور کلی این سرطان به ۴ مرحله، تقسیم بندی می‌ شود. پیشرفته‌ ترین مرحله این سرطان، مرحله ۴ است. در این مرحله سرطان کل مثانه را درگیر کرده و به غدد لنفاوی مجاور سرایت کرده است. به اصلاح می‌ گوییم متاستاز شده‌ است.

نوع درمان هر کدام از این مراحل توسط پزشک متخصص تعیین‌ می‌ شود. جهت راهنمایی بیشتر می‌ توانید با رزرو نوبت حضوری یا آنلاین از خانم دکتر مریم میرزایی مقدم، متخصص رادیوانکولوژی، شیمی درمانی و رادیوتراپی، گامی مهم در روند بهبودی خود بردارید.

 

“ جهت مشاوره و یا درخواست نوبت حضوری دکتر مریم میرزایی مقدم متخصص انکولوژی، رادیوتراپی و شیمی درمانی با شماره های ۰۲۱۸۶۱۲۶۱۹۳ ـ ۰۲۱۸۶۱۲۶۳۹۵ و اینستاگرام ایشان در ارتباط باشید “