نگاه کلی مطلب؛
سرطان رحم یکی از سرطان‌های دستگاه تناسلی زنان است که از لایه داخلی رحم شروع می‌شود و در بسیاری از موارد با خونریزی غیرطبیعی واژن خودش را نشان می‌دهد و اغلب پس از سن ۵۰ سالگی و در زنان یائسه دیده می‌شود. تشخیص زودهنگام، به خصوص در زنان یائسه یا افرادی که خونریزی غیرعادی دارند، شانس کنترل بیماری را بیشتر می‌کند.
در واقع خونریزی بعد یائسگی خونریزی واژینالی است که یک سال یا بیشتر پس از آخرین دوره قاعدگی رخ می‌دهد. این می‌تواند نشانه‌ای از خشکی واژن، پولیپ (مواد غیر سرطانی) یا سایر تغییرات در سیستم تولید مثل باشد. مهم است که خونریزی بعد از یائسگی را جدی بگیرید، زیرا در میان حدود ۱۰ درصد از زنان، خونریزی پس از یائسگی نشانه سرطان رحم است.
در این مقاله که توسط خانم دکتر مریم میرزایی مقدم متخصص رادیوتراپی در تهران، تایید شده است، به توضیح کامل خونریزی بعد از یائسگی، علت ایجاد و نکات کلیدی آن می‌پردازیم، تا بیماران و خانواده‌ها با آگاهی بیشتری مسیر درمان را طی کنند.
خونریزی بعد یائسگی چیست؟
خونریزی واژینالی که یک سال پس از آخرین قاعدگی زن رخ می‌دهد، طبیعی نیست. خونریزی می‌تواند خفیف (لکه بینی) یا شدید باشد.
خونریزی پس از یائسگی معمولا به دلیل شرایط خوش خیم (غیر سرطانی) زنان مانند پولیپ آندومتر است.
یائسگی مرحله‌ای از زندگی یک زن در حدود ۵۰ سالگی است که در آن هورمون‌های تولید مثل کاهش پیدا می‌کند و دوره‌های قاعدگی ماهانه او متوقف می‌شود. اما برای حدود ۱۰ درصد از زنان، خونریزی پس از یائسگی، نشانه سرطان رحم (سرطان آندومتر) است. سرطان رحم شایع‌ترین نوع سرطان زنان و بلکه شایع‌تر از سرطان تخمدان یا سرطان دهانه رحم است.
نکته مهم: ” اگر بعد از یائسگی دچار خونریزی شدید، حتما با پزشک زنان خود صحبت کنید. “
علت‌های شایع و غیر شایع خونریزی بعد از سن یائسگی
شایع‌ترین علت خونریزی در یائسگی یا لکه بینی پس از یائسگی عبارتند از:
-
آتروفی واژن یا آندومتر
حالتی است که در آن پوشش داخلی رحم یا واژن، نازک و خشک می‌شود.
-
درمان جایگزینی هورمونی (HRT)
مکمل های استروژن و پروژسترون که برخی از علائم یائسگی را کاهش می‌دهند.
-
سرطان رحم یا سرطان آندومتر
در این نوع سرطانی در پوشش داخلی رحم ایجاد می‌شود.
-
هیپرپلازی آندومتر
هنگامی که پوشش داخلی رحم بیش از حد ضخیم می‌شود و می‌تواند حاوی سلول‌های غیرطبیعی باشد.
-
پولیپ رحم
پولیپ رحم یا پولیپ آندومتر به معنی رشد توده‌ای در لایه داخلی رحم است. پولیپ رحم زمانی تشکیل می‌شود که بافت آندومتر یا همان رحم رشد بیش از حد داشته باشد. این پولیپ‌ها توسط یک ساقه‌ی نازک یا پهن به آندومتر متصل می شود و به داخل رحم امتداد می‌یابد.
علل دیگری هم هستند که شامل موارد زیر می‌باشند:
- سرطان دهانه رحم
- سرویکیت یا اندومتریت (عفونت یا التهاب در دهانه رحم یا رحم)
- خونریزی از نواحی مجاور، مانند مثانه، راست روده و یا خونریزی از پوست فرج (خارج اما نزدیک واژن)
اصلی ترین علت خونریزی پس از یائسگی چیست؟
رایج‌ترین علل آن عبارت است از التهاب و نازک شدن پوشش واژن (آتروفی واژن) یا پوشش رحم (آتروفی آندومتر) و پولیپ رحم
توجه! پزشک پس از بررسی دلیل و علت وقوع، بر اساس هر کدام از این دلایل درمان بیمار را آغاز می‌کند از این رو شناخت اصلی‌ترین دلایل خونریزی بعد یائسگی مهم است.
چه کسانی بیشتر در معرض خونریزی پس از یائسگی هستند؟
همانطور که می‌دانید؛ معمولا در سنین ۴۰ تا ۵۰ سالگی، یائسگی زنان اتفاق می‌افتد. در این مرحله سطح هورمون‌ها و دوره‌های قاعدگی زن شروع به تغییر می‌کند. در واقع می‌توان گفت خانم‌هایی که به خصوص، در دوران پیش از یائسگی، خونریزی واژینال داشته‌اند، ممکن است، بیشتر در معرض خونریزی پس از یائسگی نیز باشد.
لکه بینی پس از یائسگی چگونه است؟
لکه‌های قهوه‌ای پس از یائسگی معمولا نشانه‌ای از مخلوط شدن خون در ترشحات است. درحالی که خونِ تازه، قرمز است، با اکسید شدن و خروج از واژن، قهوه‌ای یا سیاه می‌شود.
درصورتی که خانومی عفونتی مانند عفونت قارچی داشته باشد، ممکن است رنگ خون روشن‌تر یا با رنگ‌های دیگر مخلوط شود. این موردی است که پزشک باید درباره آن نظر دهد.
چه زمانی برای خونریزی پس از یائسگی باید با پزشک تماس بگیریم؟
در سال‌های منتهی به یائسگی داشتن خونریزی نامنظم واژینال طبیعی است. اما اگر بیش از یکسال پس از آخرین دوره قاعدگی خود خونریزی دارید، وقت آن است که جهت ویزیت با پزشک متخصص اقدام کنید. این وضعیت می‌تواند نتیجه یک عفونت ساده یا رشد خوش خیم باشد. اما در موارد نادر، خونریزی می‌تواند نشانه سرطان رحم نیز باشد!
راه‌های تشخیص علت خونریزی بعد یائسگی
شناسایی علت خونریزی رحم بعد از یائسگی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- معاینه واژن و دهانه رحم توسط پزشک متخصص
- انجام تست پاپ اسمیر برای بررسی سلول‌های دهانه رحم
- سونوگرافی، معمولا با استفاده از روش واژینال، که ممکن است شامل استفاده از سالین برای دیدن آسان‌تر پولیپ‌های رحمی باشد.
- انجام بیوپسی از آندومتر یا رحم، که در این روش، پزشک به آرامی یک لوله کوچک “نِی مانند” را به داخل رحم می‌کشد تا سلول‌ها را جمع آوری کند و ببیند آیا طبیعی هستند یا خیر. این کار در مطب انجام می‌شود و می‌تواند باعث گرفتگی عضلات شود.
جمع بندی مطلب:
خونریزی بعد از یائسگی همیشه به معنای ابتلا به سرطان رحم نیست و در بسیاری از موارد، به دلایل خوش خیمی مانند نازک شدن بافت واژن یا پولیپ رحم اتفاق می‌افتد. با این حال، نمی‌توان آن را بی‌خطر یا طبیعی دانست؛ حتی لکه‌بینی مختصر یا خونریزی‌ای که فقط یکبار رخ می‌دهد، نیازمند بررسی پزشکی است.
اگر یک سال از آخرین قاعدگی شما گذشته و دچار خونریزی شده‌اید، برای ارزیابی اولیه به متخصص زنان مراجعه کنید و منتظر تکرار علائم نمانید. معاینه، سونوگرافی و درصورت نیاز نمونه برداری از آندومتر، به تشخیص علت و انتخاب درمان مناسب کمک می‌کنند. تشخیص به موقع سرطان رحم نیز می‌تواند شانس موفقیت درمان را افزایش دهد. ثبت زمان، میزان و دفعات خونریزی و همراه داشتن فهرست داروهای مصرفی نیز به پزشک در ارزیابی دقیق‌تر کمک می‌کند.
درصورت تشخیص سرطان رحم یا نیاز به مشاوره درباره درمان‌های سرطان، می‌توانید برای رزرو نوبت حضوری یا آنلاین از خانم دکتر مریم میرزایی مقدم، متخصص رادیوانکولوژی اقدام کنید. بررسی مدارک پزشکی و گفت‌وگو درباره گزینه‌های درمانی به شما کمک می‌کند مسیر درمان را آگاهانه‌تر دنبال کنید؛ البته مشاوره آنلاین جایگزین معاینه و بررسی‌های تشخیصی ضروری نیست!
در نهایت می‌توان گفت؛ خونریزی بعد از یائسگی خطرناک نیست اما نیاز به پیگیری دارد!
“ جهت مشاوره و یا درخواست نوبت حضوری دکتر مریم میرزایی مقدم متخصص انکولوژی، رادیوتراپی و شیمی درمانی با شماره های ۰۲۱۸۶۱۲۶۱۹۳ ـ ۰۲۱۸۶۱۲۶۳۹۵ و اینستاگرام ایشان در ارتباط باشید “
بدون دیدگاه